Lookalike Speksteenkachels
Er zijn veel kachels op de markt met speksteen. Deze werken echt anders, en hebben niet het vermogen tot warmteopslag en stralingswarmte zoals onze kachels dat kennen. We laten u hieronder een paar typische AI gegenereerde voorbeelden zien. We willen niet bepaalde producten en producenten willen benoemen, maar wel het verschil met onze kachels duidelijk maken. Deze andere producten kunnen wel degelijk een goede functie hebben, afhankelijk van de behoeftes en het budget, maar het zijn geen goede warmte-accumulerende kachels!
Vele producenten hebben kachels gedeeltelijk bekleed met speksteen, zoals het voorbeeld hierboven. Zulke kachels worden ook spekstenen kachels genoemd, maar is echt iets anders als een echte spekstenen kachel. Deze kachel slaat een zeer klein gedeelte van de warmte op. Het is gewoon een convectiekachel met wat speksteen ter verfraaiing. Helaas zijn er fabrikanten die toch reclame maken voor de goede warmteopslag van speksteen. Dat is jammer, omdat dit de klanten misleidt. Zo’n kachel geeft maximaal 15% van de warmteopslag vergeleken bij een echte speksteenkachel zoals wij die aanbieden.
Er zijn vele speksteen kachels die er ongeveer uitzien zoals deze op de foto. De vorm maakt uiteraard niet uit: rond of rechthoekig. Wat een echte spekstenen kachel is op onze manier of wat een lookalike is niet eenvoudig te zien. Zulke kachels zijn zelfs voor kenners vaak alleen als ‘lookalike’ te herkennen door het binnenwerk te bekijken. Het binnenwerk is echt anders. Er is een metalen frame wat de brandkamer omsluit. Dit stalen omhulsel wordt door de lucht die er omheen circuleert afgekoeld. Er zit dus lucht tussen de stenen en het stalen frame.
De warme lucht stijgt door een rooster uit de top van de kachel en de kachel zuigt koude lucht, van onderen en door luchtruimte onder de deur, aan. Daarom is het warmte-accumulerende effect van zo’n kachel veel minder, vaak wel viermaal zo weinig, dan bij onze kachels, waar de rook direct in contact is met de stenen. Men herkent dit type lookalike door het rooster met kleine luchtopeningen in de topsteen van de kachel, vaak rond de pijp. Dit ziet men in het algemeen niet op de foto’s.
Speksteen look-alike werkt als staalkachel
Look-alike spekstenen kachels werken ongeveer hetzelfde als plaatstalen kachels. De warmteopslag, en dus stralingswarmte is zeer beperkt.
Staalkachels met gesloten spekstenen omhulsel
Er zijn ook kachels op de markt die een ‘tussenvorm’ van een echte speksteenkachel en een lookalike zijn.
Ook hier geldt dat het zelfs voor een kenner niet altijd makkelijk is om te zien hoe zulke kachels zijn opgebouwd. Het principe is echter hetzelfde: de hete rook is niet in direct contact met het speksteen. Het speksteen is een loos omhulsel van een staalkachel. Een gesloten stalen brandkamer staat namelijk los in het speksteen:
Rond deze stalen kachel wordt een omhulsel van speksteen gebouwd. Het kan er goed uitzien, maar het is geen spekstenen kachel met optimale warmte-accumulatie en dus lange stralingswarmte. De hete rook is niet direct in contact met de stenen, dus de warmte wordt slechts indirect overgedragen op de stenen. Er zit veel lucht tussen. Lucht is zoals bekend een isolator, dus de warmteopname zal zeer traag en zeer onvolledig zijn.
Het nadeel met deze constructie is verder dat het rendement van deze kachel in de praktijk nooit hoog kan zijn. Zeker als er een paar keer na elkaar gestookt wordt is de lucht in de kachel, binnen het omhulsel, zeer warm. Dat betekent dat de rookafvoer dat ook moet zijn. Fysisch is het niet mogelijk dat de lucht tussen het speksteen en de staalkachel warmer is dan het rookgas. We spreken al gauw over rookgastemperaturen van over de 350 graden. Dan haalt men dus veel minder warmte uit het hout. De kraaien zullen het aangenaam hebben!
Waarom produceert men lookalikes?
Men kan zich afvragen waarom producenten zulke producten op de markt brengen. De redenen kunnen meerdere zijn. De belangrijkste zijn:
1. Ze kunnen er prachtig uitzien: de designmogelijkheden zijn beduidend groter met stalen kachels met spekstenen bekleding. En men ‘geniet’ van de associatie met speksteen, hetgeen de verkoop bevordert.
2. Het is aanzienlijk duurder om een echte spekstenenkachel te maken. Een door-en-door spekstenen kachel vereist een zeer hoge mate van luchtdichtheid, hetgeen weer hoge eisen stelt aan de productieprecisie van de stenen.
3. Het speksteen dat nodig is voor een goede warmtegeleiding moet een speciale mineralenverhouding hebben. Er is zeer weinig speksteen op de wereld dat aan de nodige eisen voldoet, en het is ook beduidend duurder.
4. Het selectieproces tijdens de productie van het speksteen is zeer streng, hetgeen leidt tot een aanzienlijke hoeveelheid materiaal dat uitgeselecteerd moet worden. Bij ‘onze’ types kachels zijn we al heel blij als we 20% van de speksteen die uit de groeve gehaald wordt kunnen gebruiken in het eindproduct. Om dit te verhelpen maken sommige producenten gebruik van de ‘Finse’ methode: met dubbele wanden. Zulke kachels wegen vaak meer dan 1000 kg. Deze werken ook met het principe dat de rook direct met de stenen in contact is. Met het dubbelwandige principe kunnen de eisen aan het speksteen iets algemener zijn. Een, voor velen wat nadelige, eigenschap die door dit dubbelwandige principe komt is dat het een aantal uren kan duren voordat de kachels warmte uitstralen. Deze methode van bouwen is goed bekend in Finland, waar de temperaturen overdag en ’s nachts niet veel verschillen.
5. Helaas is er niet altijd een volledig begrip van de fysische principes. Men gelooft zelf dat het goed werkt, en heeft problemen met het begrijpen van de niet zo goede resultaten.